Niepozorny, a tak bardzo cenny – oto miodokwiat krzyżowy, ocalały dziś jako jedyny w Polsce na terenie Dolinie Rospudy (wcześniej, przed ingerencją człowieka w środowisko naturalne, miał 18 stanowisk w naszym kraju). W 1987 r., w chwili odkrycia stanowiska miodokwiatu, liczyło ono około 100 roślin kwitnących i 50 płonnych, na łącznej powierzchni około 2 hektarów. Od 1998 r. w Dolinie Rospudy znajduje się jego strefa ochronna licząca około 500-700 osobników.

Nawet do 30 cm
Kwiat ten przeważnie ma około 10 cm wysokości, ale zdarzają się i większe okazy – dorastające nawet do 30 cm. Zapylają go owady, które przywabia anyżowy lub miodowy aromat (stąd nazwa tego storczyka). Kwiaty miodokwiatu krzyżowego mają zielono-żółtą barwę i wytwarzają nektar, który zbiera się w ostrodze kwiatu.

Gatunek ten cechuje się dużą wrażliwością na zmiany poziomu wód gruntowych. Można go spotkać w strefie klimatu umiarkowanego Europy i Azji. W ostatnim czasie wyginął na terenie Finlandii i Czech.
W Polsce znajduje się pod ścisłą ochroną, wpisany jest do czerwonej księgi gatunków zagrożonych. Według badaczy największym zagrożeniem dla miodokwiatu krzyżowego byłoby osuszenie torfowiska, dlatego też strefa ochronna obejmuje całe torfowisko.

Krzyżówki storczyków
Miodokwiat krzyżowy to nie jedyny storczyk występujący na terenie chronionego krajobrazu w Dolinie Rospudy. Z 31 gatunków tego kwiatu występujących w Polsce aż 19 rośnie na obszarze rezerwatu, nazywanego z tego właśnie powodu Storczykową Doliną. Oprócz miodokwiatu krzyżowego spotkamy tu jedno z zaledwie kilku stanowisk storczyka krwistego podgatunek białokwiatowy, storczyka szerokolistnego, obuwika pospolitego czy storczyka męskiego.

Do ciekawostek przyrodniczych można zaliczyć licznie występujące w Dolinie Rospudy krzyżówki storczyków, np. podgatunku białokwiatowego i typowego storczyka krwistego. Cały czas badane są inne krzyżówki.